Er was een tijd dat de belastingdienst werkte vanuit het principe van de klant is koning. Met een soort van opbouwende kritiek werd de ondernemer bijgestaan. Met de statistische steekproef, een methode die de belastingdienst hanteert bij controles veranderen de verhoudingen drastisch.

De belastingdienst zet de statistische steekproef in om de betrouwbaarheid van de administratie vast te stellen. Een medewerker van de belastingdienst legt de systematiek uit.

De administratie wordt opgedeeld in een aantal ‘groepen’. Uit elke groep worden vervolgens een aantal facturen getrokken. Stel de administratie wordt ingedeeld in groepen van € 25.000 en er worden 100 facturen getrokken. Twee facturen uit twee groepen worden door de belastingdienst fout bevonden. Een factuur van KPN waarin opgenomen het TV abonnement en een dinerbon op zondag waarvoor geen zakelijke verklaring is. Gevolg is dat beide groepen, waarin de foute facturen, volledig worden afgekeurd met gevolgen voor de inkomsten- of vennootschapsbelasting en BTW. Voor de vijf voorafgaande jaren volgt eveneens een correctie.

Tegenbewijs leveren kan door bijvoorbeeld een nieuwe steekproef te laten doen. Het risico bestaat dan dat weer foute facturen worden gevonden waardoor de waarheid van de eerste steekproef van de belastingdienst toeneemt.

De statistische steekproef is een troef in handen van de belastingdienst.