Staatssecretaris Wiebes heeft dan toch een succesje weten te behalen: de Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) is aangenomen door de Eerste Kamer en gaat de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) per 1 mei 2016 vervangen.

De belangrijkste reden voor deze wetgeving is om de opdrachtgever te kunnen aanpakken als hij een schijnzelfstandige aanneemt. Of iemand schijnzelfstandig is, kun je op de website van de belastingdienst uitvogelen. Op het onderdeel ondernemers kun je lezen aan welke criteria een ondernemer moet voldoen.

Als de opdrachtnemer de werkzaamheden geheel zelfstandig uitvoert met eigen gereedschappen, ben je meer ondernemer dan werknemer. Als de opdrachtnemer doorlopend verantwoording moet afleggen zal eerder sprake zijn van een dienstbetrekking.

De opdrachtgever riskeert een naheffing van loonbelasting en sociale lasten als hij een schijnzelfstandige contracteert. Op dit moment blijft de opdrachtgever doorgaans buiten schot als de opdrachtnemer over een VAR-dga of -wuo beschikt.

De VAR blijft nog tot 1 mei 2016 geldig. Daarna moeten opdrachtnemer en opdrachtgever met een model overeenkomst, voorbeeldovereenkomst of individuele overeenkomst uitsluiten dat sprake is van een dienstbetrekking. Wordt gewerkt volgens deze door de belastingdienst goedgekeurde overeenkomsten, dan hoeft de opdrachtgever geen loonheffing in te houden en sociale lasten af te dragen.

Hetgeen nu in de VAR wordt verklaard staat straks in een dergelijke overeenkomst. De belastingdienst zegt van 1 mei 2016 tot 1 mei 2017 wel toezicht te houden, maar nog geen repressieve handhavingsmaatregelen te nemen. Dat is klare taal. Want alleen met controle zal het circus van de (model)overeenkomsten werken.