De Staatssecretaris van Financiën heeft aangekondigd de handhaving van de Wet DBA op te schorten tot 1 januari 2018. Dit geldt niet voor opdrachtgevers die werken met schijnzelfstandigen.

Rijschoolhouder X was met zijn instructeurs een vennootschap onder firma (VOF) aangegaan. Hij stelde lesauto’s ter beschikking aan de VOF en vroeg daar een vergoeding voor aan de vennoten. De andere vennoten, instructeurs, verzorgden de rijlessen.
X kreeg ook een vergoeding voor het ter beschikking stellen van een kantoorruimte en de dagelijkse gang van zaken. Volgens de rechter in Den Bosch waren de instructeurs in loondienst bij rijschoolhouder X. De instructeurs moesten volgens de rechter hun werkzaamheden persoonlijk verrichten en kregen daar een vergoeding voor.

X instrueerde de instructeurs en hield toezicht hetgeen een indicatie is van de gezagsverhouding.

De instructeurs liepen geen debiteuren- en andere ondernemersrisico’s.

De instructeurs verzorgden alleen de rijlessen. X deed de bedrijfsvoering.

De naheffing loonbelasting (en premies werknemersverzekeringen) bleef daarom gehandhaafd.

Bovenstaande is een voorbeeld, dat speelde onder de oude wetgeving, van de discussie of er al dan niet sprake is van een dienstrekking. Als werknemers over een VAR verklaring beschikten werden werkgevers gevrijwaard en bleven daarmee buiten schot.

Om de rekening bij de opdrachtgever te kunnen leggen, wanneer zou blijken dat de ZZP’er zijn werkzaamheden verricht als ware hij in loondienst, is de Wet DBA ingevoerd. De VAR verklaring werd ingeruild voor modelovereenkomsten.

De Wet DBA is inmiddels uitgetrild maar blijkt in de praktijk niet te werken. De Staatssecretaris van Financiën heeft onder grote politieke druk de handhaving opgeschort tot 1 januari 2018. Een volgend kabinet mag het opnieuw proberen.

Er zit echter wel een addertje onder het gras. Schijnzelfstandigheid wordt wel ‘vervolgd’. En daar zit nu precies het probleem. Wanneer ben je geen ZZP’er maar werknemer?

Onder de huidige wetgeving zijn de begrippen ‘vervangbaarheid’ en ‘gezagsverhouding’ cruciaal. Als:

• de ZZP’er het werk zelf moet verrichten en zich niet zomaar mag laten vervangen zonder overleg met de opdrachtgever, of
• de opdrachtgever bepaalt hoe de ZZP’er het werk moet uitvoeren en de ZZP’er aanwijzingen en instructies van de opdrachtgever moet opvolgen,

dan loopt de ZZP’er het risico in dienstbetrekking werkzaam te zijn. Dat was zo en dat is zo.

Een postbezorger van Post NL is nog steeds een schijnzelfstandige, evenals de instructeurs in het hierboven beschreven voorbeeld.

Opdrachtgevers die schijnzelfstandigen inhuren lopen (theoretisch) nog steeds een risico. Echter, als de belastingdienst al over de nodige capaciteit beschikt, zal de opsporingsbereidheid laag zijn mede dankzij de woorden van de Staatssecretaris.